مدارس و دبيرستانهاي شاهيندژ

با استناد به آمارنامه استان در سال تحصيلي 80-1379 در شهرستان شاهيندژ تعداد آموزشگاههاي موجود در مقطع ابتدائي 114، راهنمايي 34، متوسطه عمومي و پيش دانش گاهي 15 واحد مي باشد و تعداد كلاس در مقطع ابتدايي 385، راهنمايي 167، متوسطه عمومي 123 واحد مي باشد سهم اين شهرستان از كل كلاسهاي استان در كليه مقاطع 95/2 درصد مي باشد. همچنين تراكم دانش آموز در كلاس تشكيل شده در كليه مقاطع تحصيلي 27 نفر مي باشد كه نسبت ميانگين استان در رتبه سوم قرار دارد.

 

تعداد كلاس و كادر آموزشي دوره هاي مختلف تحصيلي در شهرستان شاهيندژ بر حسب مناطق شهري و روستايي

دبيرستان

راهنمايي

ابتدايي

 

كادرآموزشي

كلاس

كادر آموزشي

كلاس

كادر آموزشي

كلاس

163

123

216

167

430

385

كل

139

103

117

86

185

138

شهري

24

20

99

81

245

247

روستايي

 

اين شهرستان فاقد آموزشگاه هنري مي باشد و در سال تحصيلي 80-1379، 18299 دانش آموز در مقاطع مختلف تحصيل مي باشند كه از اين ميزان 91/42 درصد دانش آموز دختر و 09/57 درصد دانش آموز پسر مي باشند از كل دانش آموزان اين شهرستان 72/43 درصد در مناطق روستايي و 28/56 درصد در مناطق شهري مشغول به تحصيل مي باشند.

سهم اين شهرستان از كل دانش آموزان، پسر و دختر استان به ترتيب(81/2، 87/2، 74/2) درصد مي باشد.

در اين شهرستان 2 آموزشگاه استثنائي با 9 كلاس آموزشي و 13 كادر آموزشي به ارائه خدمات آموزشي به دانش آموزان استثنائي مي پردازند لازم به توضيح است كه در اين شهرستان در سال تحصيلي 80-1379، 77 دانش آموز مشغول به تحصيل مي باشند.

 

تعداد دانش آموزان شاغل به تحصيل در شهرستان شاهيندژ      بر اساس وضعيت مراكز آموزشي ( شهري ـ روستايي)

پيش دانشگاهي

متوسه عمومي

راهنمايي

ابتدايي

 

پسر

دختر

جمع

پسر

دختر

جمع

پسر

دختر

جمع

پسر

دختر

جمع

171

172

343

2083

1715

3798

2927

2022

4949

5265

3944

9209

كل

ــ

ــ

343

ــ

ــ

3107

1603

1302

2905

2061

1881

3942

شهري

ــ

ــ

ــ

ــ

ــ

691

1324

720

2044

3204

2063

5267

روستايي

 

مركز فرهنگي و هنري

با استناد به آمار ادراه كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان در سال 1380 مراكز فرهنگي و هنري شهرستان شاهين دژ بشرح زير مي باشد:

4 كتابخانه عمومي (09/9 درصد از كتابخانه هاي عمومي استان) و 1 سينما با گنجايش 460 نفر‌(24/5 درصد از صندليهاي سينماي استان) و 11 مركز بازيهاي رايانه اي و 1 چاپخانه (04/2 درصد از چاپخانه هاي استان).

صنايع دستي شاهين دژ
 
شاهين دژ يا صائين دژ از قديمي ترين و پرسابقه ترين شهرهاي استان آذربايجان غربي است در اين شهرستان و روستاهاي اطراف آن در حدود 1000 خانوار و در هر خانوار حدود 5 نفر به فعاليت در توليد صنايع دستي مشغولند علاوه بر اين تعدادي كارگاه فرشب افي نيز در اين شهرستان وجود دارد. عمده توليدات شامل فرش- گليم- جاجيم- و دست بافتهاي پشمي است.
در گذشته سفالگري نيز در منطقه رايج بوده كه امروزه منسوخ شده است.
 
فرش بافي
قدمت فرشبافي نسبت به سابقه تاريخي اين شهر بسيار محدود است. شاهين دژ شهري است تاريخي و مهاجر پذير مهاجران اكثراً از 2 تيره كرد و ترك مي باشند كه هر يك فرهنگ و صنايع دستي خاص خود را به همراه آورده اند.
مهاجران ترك زبان كه بيشتر جزو عشايري مي باشند تغيير شيوه معيشت داده و از كوچ نشيني به يكجا نشيني متمايل گشته اند اما همچنان به توليد دست بافتهاي سنتي خود با هويت تاريخي فرهنگي خاصشان مشغولند. فرشهاي توليد شده توسط اين اقوام داراي طرح شكسته هندسي يا نيمه شكسته مي باشد. رج شمار پايين (35-15) از مشخصات اين نوع فرشهاست. مصالح مورد استفاده در بافت آنها اغلب به نوعي است كه بصورت بومي و منطقه اي قابل تهيه و دسترسي است. پرز اين قالي ها اكثراً پشمي و پودها پنبه اي و جنس تار چله نيز بيشتر پشمي و گاهي پنبه اي مي باشد. صنعت نخ ريسي به صورت دقيق نيز در كنار فرش و براي جوابگويي به توليدات فرش اين منطقه وجود دارد. ابعاد اين فرشها اكثراً كناره (فرشهاي طويل كم عرض) به طول 5/1 تا 6 متر و عرض 5/0 تا 5/1 متر بوده و گاهي در ابعاد قاليچه يا 3×2 نيز بافته مي شوند.
اين فرشها اغلب سينه باف بوده و نقشه هاي 3 ترنج- 5 ترنج- لچك ترنج- گلداني و افشان – به رنگهاي زمينه لاكي- سرمه اي- و رنگهاي شاد و درخشان در اين فرشها متداول است نوع گره بكار رفته نيز اغلب متداول است كه توسط قلاب يا دست به همراه چاقوي بافت زده مي شود.
اما مهاجرين كرد زبان داراي توليدات متنوع تري هستند. فرش هاي توليد شده توسط آنها ريز بافت تر و داراي طرح هاي گردان و نيمه شكسته مي باشند.
رج شمار اين فرش ها بين 25 تا 60 متنوع بوده و گاهي در بين آنها فرش هاي تمام ابريشم با رج شمار 70 نيز مشاهده مي گردد. ابعاد اين فرش ها مختلف و بر اساس سفارش بازار متغير است. نقشه هاي مورد استفاده يا مانند ساير نقشه هاي كردي – افشان - لچك- ترنج- ترنج دار- افشار- نقوش حيواندار- هراتي (ماهي در هم) شكسته و گردان و يا مانند نقشه فرشهاي ريز بافت مثل تبريز- اصفهان و حتي قاليچه هاي تمام ابريشم و با نقشه شبيه به هم اما بسيار محدود مي باشد.
جنس مصالح اين قالي ها در پرز اغلب پشم و گاهي ابريشم- در تار پنبه و ابريشم و در پود پنبه است. نوع گره استفاده شده هم گره متقارن (تركي) و گاهي نامتقارن (فارسي) است رنگ زمينه اين فرشها سرمه اي – لاكي- پوست پيازي- كرم- بژ- نارنجي- قهوه اي سبز و... مي باشد.


 
گليم بافي و جاجيم بافي
در شاهين دژ گليم هاي تمام پشمي يا گاهي پشم و پنبه اي توسط روستائيان و عشاير اسكان يافته بافته مي شود. در اين منطقه انواع گليم هاي كردي و افشار و گليم هاي محلي مخصوص اقوام ترك زبان توليد مي گردد كه بيشتر به رنگهاي مخلوطي از قرمز- پشم خود رنگ – كرم سياه و گاهي سبز و آبي مي باشد. توليد جاجيم نيز مثل اكثر نقاط ايران در اين شهرستان متداول است. جاجيم كه بافته اي 2 رويه است داراي طرحها و رنگ بندي راه راه و هندسي است كه توسط ماشين بافندگي دستي و زميني بافته شده و فاقد پرز مي باشد. مصارف مختلف جاجيم شامل روانداز- زيرانداز- رختخواب پيچ- روكرسي و غيره است بافت گليم و جاجيم در منطقه صنعتي خانگي محسوب مي شود و توسط زنان روستايي صورت مي گيرد.


 
دست بافته هاي پشمي
در اين منطقه نيز مثل ساير شهرهاي سردسير استان بافت انواع محصولات پشمي بوسيله 2 تا 5 ميل و بدست زنان شهر و روستا رواج دارد. انواع جورابها- دستكش- كلاه- شال گردن- شال كمر- زانو بند- ساق بند و حتي گاهي شلوار و جليقه پشمي در طرحها و رنگهاي زيبا  (معمولاً سفيد- قهوه اي و قرمز) بافته شده و جزو البسه  پوشاك سنتي مردم اين ناحيه در فصل سرد زمستان است.
 
ساير صنايع دستي
در گذشته ساخت وسايل سفالي و سبد و حصيربافي در اين منطقه رايج بوده كه امروزه تقريباً منسوخ شده است  اما صنايع چوبي اخيراً در اين شهرستان رايج شده و سهمي از توليدات صنايع دستي منظم را بخود اختصاص مي دهد ساخت و طراحي پايه مبل- صندلي- منبت كاري روي دسته مبل و صندلي و گاهي مجسمه سازي و نازك كاري چوب نيز  در اين شهرستان مشاهده مي شود.


خدمات بانكي

در سال 1380 شهرستان شاهيندژ داراي 3 شعبه بانك ملي(52/3 درصد از شعبات بانكي استان) و 1 شعبه بانك صادرات(72/1 درصد از شعبات بانك صادرات استان) و 2 شعبه بانك تجارت (59/2 درصد از شعبات بانك تجارت استان) و 1 شعبه بانك رفاه (22/3 درصد از شعبات بانك رفاه استان) و 1 شعبه بانك مسكن(5 درصد از شعبات بانك مسكن استان) و 4 شعبه بانك ملت (12/4 درصد از شعبات بانك ملت استان) و 1 شعبه بانك سپه (96/1 درصد از شعبات بانك سپه استان) و 4 شعبه بانك كشاورزي (77/6 درصد از شعبات بانك كشاورزي استان) و 1 شعبه مؤسسه مالي و اعتباري بنياد (09/9 درصد از شعبات مؤسسه در استان) و 1 شعبه مؤسسه قرض الحسنه و پس انداز بسيجيان مي باشد.